Selenium: een vergeten sporen element.

Dikwijls krijg ik de vraag welk vitamine preparaat nu in feite het beste is, zelfs met een gebruik zoals voorgeschreven door de fabrikant halen de meeste preparaten op het ene of het andere vlak de optimale doses niet, vooral dan wat selenium betreft, vandaar deze bijdrage.

Allereerst, waar moet men zich op baseren. Alle data bij vogels komen van de kippen wereld, de zogenoemde NRC waarden uit de USA, maar de laatste update was in 1994. Ook zijn dit waarden waarbij de kippen blijven leven, met zo weinig mogelijk kosten aan vitamines om ernstige deficiënties te vermijden.

Een andere factor is dat, zelfs als je een perfect eivoer maakt wat vitamines betreft, je er nog niet bent, want het dekt de behoefte maar voor één derde, ervan uitgaande dat een vogel 5 gram zaad eet en 2.5 gram eivoer. Comed is op dit vlak de grote uitzondering indien toegepast zoals voorgeschreven. Daarom ook dat veeartsen altijd terug beginnen over hun pellets, omdat dit inderdaad alles bevatten in de juiste hoeveelheid.

Je kan alles in Excel files gooien en zelf beginnen rekenen, of, en dat lijkt mij verstandiger, verschillend merken gebruiken en hun gebruik roteren.

Selenium heeft hier een speciale plaats omdat selenium slechts in heel kleine hoeveelheden noodzakelijk is, maar de meeste fabrikanten deze norm niet halen.

Selenium maakt in het lichaam deel uit van het antioxidant systeem waarmee het lichaam zich beschermt tegen vrije radicalen. Ik bespaar U deze ingewikkelde materie, maar selenium werkt nauw samen met koper, zink en ijzer in dit systeem.

Toen miljoenen jaren geleden het zuurstof niveau op aarde steeg moest de natuur voor alle levende wezens een antioxidant systeem bedenken.

Ook werd er vastgesteld dat eieren van wilde vogels ongeveer 10 tot 12 maal meer selenium bevatten dan een kippenei uit de supermarkt.

Selenium heeft zijn belang bij:

· Het beschermt de vetlaag van de spermacel

· Het beschermt de vetzuren in het ei tegen oxidatie. Zoals ik vroeger al schreef maakt het zich ontwikkelende embryo in de tweede week van de broedtijd zelf zijn suiker aan uitgaan de van eiwitten en vetten (gluconeogenese). Selenium zorgt ervoor dat deze vetten langer goed blijven, en niet oxideren waardoor ze niet meer bruikbaar zijn.

· Selenium is noodzakelijk voor een goede werking van de schildklier, iets waar kanaries wel eens last van hebben.

· Het beschermt het jong de eerste dagen tegen infecties. Het is wetenschappelijk bewezen dat een voldoende hoog selenium niveau tot 70% minder kans op sterven door de Colibacillose , de zweet ziekte dus, kan doen dalen!

· Selenium werkt sparend voor vitamine E, het regenereert als het ware vitamine E.

Ok, we weten nu waarvoor het dienen kan, maar hoe gaan wij dit in de praktijk doen.

· De beste bron van selenium zijn Braziliaanse noten, maar er was in het verleden al dikwijls een voedsel alarm wegens te hoge spiegels van het aflatoxine, een myco toxine dat dodelijk kan zijn voor onze vogels. Een andere goede bron zijn zonnepitten, maar oppassen hiermee want de vogels worden er snel vet van.

· Eieren, en vooral de dooier is een goede bron, tenminste als je eieren hebt van kippen met vrije uitloop. Anders kan je in de supermarkt Colombus eieren kopen, welke verrijkt zijn met selenium.

· Vanaf begin januari, bij het conditioneren voor de kweek kan men aan mannen en poppen een eivoer verstrekken, verrijkt met Optibreed van Versele Laga, het enige preparaat dat ik ken dat voldoet aan de norm voor selenium. Andere heel goede oplossing is het correct gebruikt dieet verrijkt met het gamma van Comed.

Dr Jan Vanderborght